Arjen van Veelen – Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken

geplaatst in: ★★☆☆☆, 18+, recensie | 0
Arjen van Veelen – Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken

Een jonge schrijver reist af naar Alexandrië met in zijn koffer de boeken van zijn overleden vriend Tomas. Hij wil deze boeken vereeuwigen door ze in een kast in de beroemde Bibliotheek van Alexandrië te zetten. Tegelijk gaat hij op zoek naar de tombe van Alexander de Grote, over wie hij al langer een biografie wil schrijven. Tijdens zijn zwerftochten door deze stad duiken allerlei herinneringen op aan Tomas, die er als een schim blijkt rond te waren.

Boekinformatie
Schrijver: Arjen van Veelen
Titel: Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken
Uitgeverij: De Bezige Bij
Jaartal: 2017
Bladzijden: 272
Genre: psychologisch verhaal
Leeftijd: 18+

Lees dit boek
De leukste plek om een boek te kopen is de (kinder)boekwinkel. Als je toch online wilt kopen doe dat dan via een linkje hieronder en ondersteun deze website. Of leen het boek bij de bibliotheek in Nederland of in België
bol.com | eboek (bieb NL) | bookaroo | libris
Wil je meer informatie weten over dit boek (bv. of er een film van is) en recensies lezen? Wil je dit boek toevoegen aan jouw wil-ik-lezen-lijst? Klik dan op de oranje knop

Meer informatie & recensies over dit boek

Mijn samenvatting

Er valt soms een moment van stilte tijdens een vlucht, vlak na de klim, als alle vleugelkleppen zijn opgevouwen en de motoren naar een flink lager vermogen zijn teruggeschakeld. Vergeleken met het eerdere gebrul en getril voelt het zachte brommen dan heel even als een zweefvlucht, de duw in je rug valt plots weg. De eerste keer dat ik vloog dacht ik dat de motoren waren uitgevallen: dood punt, het neerstorten zou zo beginnen. Ik kneep mijn handen wit.
Inmiddels weet ik dat het zo hoort, dat alle geluiden kloppen. Maar aan de stilte die valt op kruishoogte kan ik nog steeds moeilijk wennen. Het is de rust zelf die me onbehaaglijk maakt: de aankondiging dat je uren alleen zult zijn met je gedachten. Dan krijg ik zin te bidden dat er iets gebeurt.
Maak het jezelf gemakkelijk, zegt de captain door de intercom. Hij leest op lijzige toon het weerbericht voor Caïro voor. Om me heen klinkt het losklikken van riemen. (blz. 5)

Arjen is onderweg naar Alexandrië omdat hij ooit met zijn beste vriend, Tomas, heeft afgesproken een biografie over Alexander te schrijven. Hij heeft een plattegrond bij zich zodat hij kan zien hoe de stad er vroeger uit heeft gezien. In Alexandrië gaat hij onderzoek doen.

De plattegrond stamt uit de negentiende eeuw en is getekend door de astronoom en archeoloog Mahmoud Bey A-Falaki. Op basis van literaire bronnen maakte hij een inschatting van de contouren van de antieke stad die hier onder de grond lag. Die contouren projecteerde hij op een kaart van de eigentijdse stad, zodat archeologen makkelijker konden bepalen waar ze moesten graven.
De antieke stad werd aangelegd volgens een roosterpatroon. Met een liniaaltje neem ik het rooster over op een print van Google Maps. De strakke lijnen ogen veel nieuwer dan de moderne huizenblokken. Ik teken kruisjes bij de plek waar de oude haven was, bij het Caesareum, de zuil van Pompeius, de bibliotheek. Straks nog potloodlijntjes trekken tussen de kruisjes, wandelroutes uitstippelen, navigatiepunten noteren… Maar ik ben nog geen kwartier bezig, als er in de straten grijze vlekjes verschijnen. Ze dansen. Mijn lijnen beginnen te zwalken. Ik vloek boven mijn werkje. Het is de hitte vast, het is de reis van vierentwintig uur.
Ik moet wakker blijven, maar ik mag nu toch wel even mijn hoofd hier neerleggen?
Het papier van de syllabus geurt naar zolder en mos. (blz. 9)

Arjen heeft Tomas ontmoet toen ze allebei eerstejaarsstudent in Leiden waren. Arjen studeerde klassieke talen en Tomas volgde daar ook een vak. Nou ja, Tomas was ingeschreven voor dat vak maar was nooit aanwezig. Hij vroeg Arjen om zijn aantekeningen…

Ik deed steeds beter mijn best op de aantekeningen, ze hadden een aandachtig publiek gevonden. Een hooghartig publiek, misschien – maar zijn verwaandheid had voldoende minzaamheid en zijn betweterigheid had iets guls. Bovendien bleken zijn correcties, steeds als ik ze in de bibliotheek controleerde, te kloppen.
Hij wist verbijsterend veel. Ik kon van hem leren, dacht ik, ik zou nu echt stoïcijn kunnen worden. Wat me weer deed afvragen waarom hij mij nodig had. Ik was vastbesloten hem die vraag, na afloop van het eerstvolgende tentamen, waar hij toch zou moeten verschijnen, voor te leggen.
Maar tijdens het tentamen verscheen hij niet in de zaal. Pas toen ik na een paar uur zwoegen, duizelig naar buiten wankelde, stond hij er. Dit keer geen auto, maar een fiets. Sigaret. Zonnebril.
‘Hé kleintje, gehaald?’
Ik zei dat ik daar wel van uitging.
‘Graag gedaan. Laten we het vieren.’
Ik fietste achter hem aan naar een café in de drukke straat die van het station naar het centrum voerde. ‘Eigenzorg’ heette de kroeg. Op weg naar het station was ik al vaak langs de vaalgroene luifel gelopen. De daghap was elke dag opnieuw bami, aldus het krijtbord voor de deur. In de vensterbanken stond een haag van bestofte sanseveria’s. Maar ik was er nooit eerder binnen geweest.
‘Hier kom je tenminste geen studenten tegen,’ zei hij toen hij de deur voor me openhield. Studénten – hij sprak het woord uit grote walging. (blz. 29)

Ze werden goede vrienden en brachten veel tijd door in het café met bier en goede gesprekken, voornamelijk over de klassieke oudheid. Maar Tomas is overleden. Vrij plotseling. En Arjen mist hem.

Een maand voor zijn dood bezegelde hij, als bijzonder ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Amsterdam, ons huwelijk. Hij achter het katheder, wij op een bankje voor hem. Zijn speech had geschreven kunnen zijn door Quintilianus en bracht veel aanwezigen aan het snotteren van plaatsvervangend geluk; maar hij had niets anders gedaan dan eerlijk zijn. De driehoek voelde wonderlijk gepast. Er waren perioden geweest dat ik hem vaker had gezien dan haar. Maar zij kwam regelmatig ook aanschuiven, later op de avond. Soms straalde ik uit dat dat niet de bedoeling was, dat ik hem helemaal voor mijzelf wilde, ik had hem als eerste gevonden, die lieve, kwetsbare god. Maar hij schoof altijd een stoel voor haar bij.
Mijn vrouw had eens vermoed dat hij en ik een relatie hadden. Was het maar waar, denk je later, had ik zijn lijf maar eens flink tegen me aangedrukt, had ik maar zus, had ik maar zo. Maar je moet degene die je vroeger was niet steeds verwijten maken; die persoon had zo zijn redenen. Melancholie is laffe levenskunst en spijt is zo gratuit.
Enfin, ik was dus niet rouwig om die baan op te zeggen en om Amsterdam te verlaten, de stad die door herinneringen nucleair besmet was. In Amerika wilde ik het liefst verdwijnen, irrelevant worden. (blz. 72)

Een paar maanden na de dood van Tomas verhuizen Arjen en zijn vriendin naar Amerika. Zij gaat daar onderzoek doen in een laboratorium in St. Louis. Arjen besluit te gaan beginnen aan zijn biografie over Alexander III.

De eerste maanden in het beloofde land bleef ik grotendeels binnen. Ik ging, volgens plan, met pensioen. En ik begon aan de biografie te werken van Alexander III van Macedonië, (Pella, 20 juli 356 v. Chr. – Babylon, 11 juni 323 v.Chr. ) Ik moet me rustig inleven, had ik bedacht. Ik had een vakantiekoffer vol, waar ik voorlopig wel mee vooruit kon. Arrianus, Plutarchus en Quintus Curtius Rufus. Ik had edities in het Grieks en Latijn meegenomen, vanuit de gedachte dat ik hier eindelijk de rust en de tijd zou hebben om ze in de oorspronkelijke taal te lezen, om mijn dode talen wakker te kussen.
Op vrijdagmiddag ging ik soms mee naar de borrel van het laboratorium in een café op de universiteitscampus. Er kwamen vooral mannen. De eerste uren spraken ze over Lactobacillus crispatus. Ik stond er dan bij met een mond vol tanden, jaloers op het specifieke van hun passie, tot er na wat biertjes een omslagpunt werd bereikt, waarna een voor een de telefoons verschenen en de mannen hun Tinder-profielen bestudeerden. Soms mocht ik meekijken en oordelen over alle Amerikaanse vrouwen in een straal van duizend meter.
Maar de meeste dagen bracht ik liggend en lezend door, afwisselend op de bank en op bed. Het lezen viel me zwaarder dan ik had gedacht, het was waden door stroop. Vaak staakte ik mijn pogingen algauw. Soms schakelde ik dan de grote televisie aan, maar meestal ging ik internetten, mijn oogballen versprongen van hak op tak, van succesverhalen van vrienden die ik had achtergelaten tot het ruwe materiaal van oorlogen en rampen, ik herinner me een lijk in een vliegtuigstoel tussen zomergras. Het klikken maakte me zowel jaloers als bang, het scherm bood al het morbide en al het glanzend zoete – een afgehakte vinger in een mojitoglas, die ik keer op keer leeggoot in mijn keel. (blz. 78)

In Alexandrië wandelt Arjen veel door de stad, op zoek naar dingen die te maken hebben met Alexander III. Daarnaast denkt hij veel terug aan de gesprekken die hij met Tomas had. Zal het hem lukken om zijn biografie te schrijven? Wat heeft de dood van Tomas te maken met de biografie?

Mening over het boek

Recensie van Mathilde (ouder dan 18 jaar)
Hoe kom je aan het boek?
Geleend bij de bibliotheek
Wat vind je van het boek?
★★☆☆☆
Waarom heb je dit boek uitgekozen om te lezen?
Ik vond de tekst op de achterkant leuk, ik vond de titel mooi
Welke steekwoorden passen bij het boek?
fascinerend, saai, zielig
Staan er illustraties in het boek? Wie heeft ze gemaakt?
Nee
Wat vind je van de illustraties? Passen ze bij het verhaal?
n.v.t.
Is het boek moeilijk of gemakkelijk te lezen?
Gemiddeld
Waar gaat het verhaal over?
Zie hierboven
Wie is de hoofdpersoon?
De hoofdpersoon is Arjen
Zou je iemand uit het verhaal willen ontmoeten? Waarom? En wat zou je dan gaan doen?
Nee, ik wil niemand ontmoeten
In welke tijd speelt het verhaal zich af?
Nu
Waar speelt het verhaal zich af?
Het verhaal speelt zich af in Leiden, St. Louis en Alexandrië
Waarom moeten anderen dit boek lezen?
Het verhaal gaat over de bijzondere vriendschap tussen de hoofdpersoon en Tomas. Ik vond het boek tegenvallen. De eerste helft van het boek, waarin veel verteld wordt over het begin van de vriendschap tussen Arjen en Tomas, vond ik interessant. Het deel dat zich in Alexandrië afspeelt vond ik nogal saai. Het is mij onduidelijk wat de hoofdpersoon aan het doen is. Het lijkt op doelloos rondwandelen, en ik zie niet wat de link met de biografie is. 
Wil je nog iets anders vertellen over het boek?
Dit boek is genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs en de ANV Debutantenprijs. 
Wil je het boek nog een keer lezen?
Nee, ik wil het boek niet nog een keer lezen

Recensies

Heb jij dit boek gelezen? Of een ander leuk boek? Klik op de oranje knop en vul het vragenformulier in
Dat is alles wat jij hoeft te doen om een recensie te schrijven...


Schrijf zelf een recensie

Tip

Ben je op zoek naar meer informatie over de schrijver, illustrator en/of vertaler? Veel van deze boekenmakers hebben een eigen website. Daarnaast vind je meer informatie op de websites van de uitgeverijen en op de websites van Jeugdbibliotheek, Jeugdliteratuur, Leesfeest, Literatuurplein

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Geef een reactie